Dat biedt ruimte om verschillende expertises te benutten en vraagt om een verdeling die past bij het type werk, de planning en de beschikbare capaciteit.
Dat klinkt eenvoudig, maar bij variabele onderhoudsopdrachten geldt dat niet altijd. De ene opdracht vraagt om installatietechniek of complexe automatisering, de andere om civiele kennis of groenbeheer. Rijkswaterstaat en marktpartijen onderzoeken daarom binnen de Klankbordgroep Markt en Assetmanagement (KGMAM) van de Taskforce Infra hoe werk beter is te koppelen aan capaciteit en expertise.
Verschillende kwaliteiten benutten
Bij specifieke opdrachten gebeurt de verdeling nu via een verdeelmechanisme, een randomizer, of boven een bepaald grensbedrag via een aanvullende uitvraag. Die aanpak heeft een duidelijke bedoeling: opdrachten eerlijk, zorgvuldig en transparant verdelen. In de uitvoering blijkt alleen dat de praktijk soms om meer nuance vraagt. Wilhelm van Eeken, assetmanager bij BAM Infra en lid van de klankbordgroep, zegt: “Een randomizer houdt bijvoorbeeld niet altijd rekening met de specifieke competenties of beschikbare capaciteit van partijen. Een aanvullende uitvraag kost bovendien tijd van engineers, werkvoorbereiders en calculators, terwijl niet zeker is of daar een opdracht tegenover staat.”
Dat is geen theoretisch probleem. De beschikbare capaciteit in de markt is beperkt. Tijd die opgaat aan extra aanbiedingen en plannen is niet beschikbaar voor voorbereiding en uitvoering. Bovendien komt een opdracht niet automatisch terecht bij de partij die inhoudelijk het beste past bij het werk. “Dan is de vraag: kunnen we tot een beter mechanisme komen?”, zegt Huub de Lange, strategisch adviseur marktrelaties bij Rijkswaterstaat. “Een mechanisme waarbij het werk beter terechtkomt bij de partij die daar het beste voor is uitgerust. Daar willen we – in het contract – een regietafel voor in het leven gaan roepen.”
Een meerjarige doorkijk
Met de regietafel wil de Klankbordgroep dat gesprek eerder en gestructureerder voeren. Niet als extra overleglaag, maar als praktische werkvorm om meer doorkijk te creëren. Welke opdrachten komen eraan? Welke kennis is nodig? Waar zit capaciteit? Welke partij kan welk type werk het beste oppakken? En hoe verdeel je dat op een manier die uitlegbaar, redelijk en juridisch houdbaar is? Daarmee verschuift de aandacht van reageren op losse opdrachten naar sturen op de werkstroom. Dat past bij de tijdgeest van gelijkwaardig samenwerken in de assetmanagementketen. Niet alleen kijken naar wat contractueel kan, maar ook naar wat in de praktijk nodig is om het werk buiten goed uit te voeren.
Volgens De Lange is dat ook in het belang van de opdrachtgever. “Een continue werkstroom is in ieders belang. Dan kun je een team, organisatie en supply chain optuigen die continu aan het werk is. Dat zie ik als het nieuwe normaal.” Ook voor marktpartijen biedt een meerjarige doorkijk meer houvast. Zij kunnen hun capaciteit beter plannen, mensen gerichter inzetten en eerder bepalen waar zij de meeste waarde toevoegen. Van Eeken: “Langer vooruitkijken betekent dat we de werkzaamheden beter kunnen inplannen In relatie tot andere geplande productie. En als het lukt om gelijksoortige werkzaamheden achter elkaar te plannen met een vast team, kunnen we beter en goedkoper werken. Dan bouwen we leerervaringen op en hoeven niet per klus het wiel opnieuw uit te vinden.”
De regietafel draait daarmee niet alleen om verdelen, maar vooral om beter organiseren. Een partij met veel ervaring in installatietechniek, kan daar veel waarde toevoegen, terwijl een aannemer met regionale slagkracht op andere opdrachten beter past. Door dat gesprek vooraf te voeren, ontstaat meer zicht op wat nodig en haalbaar is. Dat helpt om capaciteit beter te benutten en proceskosten te beperken.
Werkbaar en juridisch zorgvuldig
De ruimte voor zo’n werkwijze is niet onbeperkt. De aanbestedings- en mededingingswet geven juridische kaders. Meer overleg moet dus niet leiden tot onduidelijke afspraken of ongelijke kansen. De uitdaging is om een vorm te vinden die in de praktijk werkt en binnen de spelregels past.
Daarom wordt op verschillende plekken ervaring opgedaan. Binnen bestaande raamovereenkomsten kijken Rijkswaterstaat en opdrachtnemers hoe zij de proceslast kunnen beperken en beter kunnen aansluiten op de praktijk. Tegelijkertijd denken zij vooruit naar toekomstige contracten. In sommige gevallen kan een andere contractvorm logischer zijn, bijvoorbeeld met één partij of consortium dat een brede scope kan dragen. Ook dan blijft aandacht nodig voor regionale partijen en het mkb.
De druk op de infrastructuurketen is groot en beschikbare capaciteit moet zo effectief mogelijk worden ingezet. Dan is het goed als opdrachtgever en opdrachtnemers niet alleen kijken naar de opdracht van vandaag, maar samen vooruitkijken naar de totale werkstroom. Zo is de regietafel ook een manier om de keten te blijven optimaliseren. De komende periode draait het daarom om evalueren, leren, aanscherpen en zorgvuldig implementeren. Het doel is een werkwijze die praktisch uitvoerbaar is, juridisch klopt en marktpartijen voldoende perspectief biedt om hun mensen, kennis en materieel goed in te zetten.
Taskforce Infra
De Taskforce Infra (TFI) is het samenwerkingsplatform waar Rijkswaterstaat, Bouwend Nederland, Techniek Nederland, NLingenieurs, MKB Infra, Cumela en de Vereniging van Waterbouwers in een open dialoog samenwerken aan concrete en doelgerichte oplossingen die bijdragen aan het verhogen van de productiviteit voor de instandhoudingsopgave. De TFI bestaat uit themagroepen en het Platform VenR waarin inzichten, informatie en kennis op een open en transparante manier worden gedeeld. Het is daarmee een voorbeeld voor de nieuwe manier van samenwerken die nodig is om de grote opgave waar de infrasector voor staat aan te kunnen. Meer weten over de Taskforce Infra? Ga dan naar www.taskforceinfra.nl.