Binnen de Taskforce Infra is hiervoor een gezamenlijke visie ontwikkeld die in projecten stap voor stap in de praktijk wordt gebracht. Project bediening en besturing Maasobjecten (MB2.0) laat zien hoe die beweging concreet vorm krijgt.
MB2.0 richt zich op de onderhoud en vernieuwing van de bediening en besturing van beweegbare objecten in de Maas: stuwen, sluizen en bruggen waarvan de installaties aan het einde van hun levensduur zijn. Het gaat om achttien complexen en dit vraagt om goede afstemming tussen de project- en beheerorganisatie. Tegelijkertijd speelt er een organisatorische uitdaging. Binnen Rijkswaterstaat komen hier twee werelden samen: de bouwwereld van PPO en de beheerwereld van de Regio.
“PPO bouwt en de Regio beheert”, zegt Marc van Corven, regisseur assetmanagement bij Rijkswaterstaat en hier aan tafel namens de Regio. “Dat zijn verschillende werelden met eigen verantwoordelijkheden en belangen. Dat is logisch, maar je kijkt daardoor soms ook anders naar dezelfde opgave. Daarbij is het de kunst om met verschillende belangen de meeste waarde ten bate van de opgave te behalen.”
Begrip vóór besluitvorming
Voor Veronica Nijenhuis-Gouverneur, werkzaam bij PPO en projectmanager van de vernieuwingsopgave van MB2.0, is dat spanningsveld herkenbaar. “Voor PPO is de scope bepalend en deze wordt bewaakt voor aspecten als budget, planning en capaciteit. Voor de Regio is die scope minder vast, omdat het areaal nooit stilstaat. Ontwikkelingen in het areaal en nieuwe inzichten maken dat je soms andere keuzes wilt maken.” Daar kan dan verschil van inzicht ontstaan. “Als je daar niet over praat, ontstaat snel een discussie, terwijl we eigenlijk in gesprek willen blijven.”
Bij MB2.0 is bewust gekozen om al vanaf de planfase intensief samen te werken, nog voordat de markt als derde zijde van de samenwerkingsdriehoek aansluit. In een zogenaamd IPM plusteam (Integraal Projectmanagement) werken PPO, Regio en disciplines zoals Centrale Informatievoorziening (CIV) en Verkeer en Watermanagement (VWM) samen aan de contractvoorbereiding. Van Corven legt uit: “Door iedereen vroeg aan tafel te hebben, kun je belangen, wensen en zorgen delen en samen afwegen wat dat betekent voor het contract, de uitvoering en het beheer daarna. Dat voorkomt verrassingen later.”
Die aanpak vraagt om erkenning van elkaars positie. “Als Regio willen we dat onze belangen worden meegenomen”, zegt Van Corven. “We begrijpen dat niet alles kan, maar wij willen wel graag in gesprek komen tot een gezamenlijke afweging.” Nijenhuis-Gouverneur vult aan: “Het gaat daarbij niet om gelijk krijgen, maar om begrijpen wat een keuze voor de ander betekent.”
Serious gaming als katalysator
Om de samenwerking concreet te maken en te verbeteren, is in MB2.0 gekozen voor serious gaming. Dat was een manier om de samenwerking expliciet te bespreken. In de serious game werden actuele casussen uit het project gebruikt, zoals het verbreden van de scope vanuit beheer en de gevolgen daarvan voor contract, planning en budget. Deelnemers namen verschillende rollen aan en speelden praktijksituaties na. Nijenhuis-Gouverneur: “Dan merk je hoe snel je vanuit je eigen rol redeneert. Door rollen expliciet te maken, worden belangen en dilemma’s concreet.”
De waarde van deze aanpak zit deels in de reflectie achteraf. “Niet iedereen vindt rollenspellen makkelijk”, zegt Van Corven. “Daarom zijn een veilige setting en herkenbare casussen cruciaal. Dan is het mogelijk om ook lastige onderwerpen bespreekbaar te maken in een dialoog: waarom vind jij dit belangrijk en wat betekent dat voor de ander? Dat inzicht helpt in de verdere samenwerking.”
Vertrouwen opbouwen
Beiden benadrukken dat gelijkwaardig samenwerken geen quick win is. “Het is een cultuurverandering”, zegt Nijenhuis-Gouverneur. “We bouwen vertrouwen door het gesprek te blijven voeren en afspraken na te komen. Dat gaat stap voor stap, waarbij je moet blijven toetsen of je nog samen de goede dingen doet. Het helpt dat MB2.0 een langjarig project is. Een gezamenlijke basis is dan belangrijk, zeker bij personele wisselingen. Als er een duidelijke structuur en uniforme manier van werken is, kunnen nieuwe collega’s makkelijker instappen en meebouwen aan de samenwerking.”
De markt sluit aan
Hoewel de markt in deze fase nog niet direct betrokken is, wordt daar wel nadrukkelijk rekening mee gehouden. “De samenwerkingsdriehoek is pas compleet als de opdrachtnemer aansluit”, zegt Van Corven. “Door nu al te investeren in gelijkwaardige samenwerking, leggen we een goed fundament.”
Project MB2.0 laat zien dat gelijkwaardig samenwerken geen abstract ideaal is, maar een bewuste keuze die vraagt om aandacht voor inhoud, structuur en gedrag. En vooral om mensen die het gesprek blijven voeren over belangen en dilemma’s. Juist daar krijgt de visie gelijkwaardig samenwerken van de Taskforce Infra handen en voeten.
Taskforce Infra
De Taskforce Infra (TFI) is het samenwerkingsplatform waar Rijkswaterstaat, Bouwend Nederland, Techniek Nederland, NLingenieurs, MKB Infra, Cumela en de Vereniging van Waterbouwers in een open dialoog samen werken aan concrete en doelgerichte oplossingen die bijdragen aan het verhogen van de productiviteit voor de instandhoudingsopgave. De TFI bestaat uit themagroepen en het Platform VenR waarin inzichten, informatie en kennis op een open en transparante manier worden gedeeld. Het is daarmee een voorbeeld voor de nieuwe manier van samenwerken die nodig is om de grote opgave waar de infrasector voor staat aan te kunnen. Meer weten over de Taskforce Infra? Ga dan naar www.taskforceinfra.nl.